1 / 7
İstanbul'u Dinliyorum
İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı;
Önce hafiften bir rüzgâr esiyor;
Yavaş yavaş sallanıyor
Yapraklar, ağaçlarda;
Uzaklarda, çok uzaklarda,
Sucuların hiç durmayan çıngırakları;
İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı.
İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı;
Kuşlar geçiyor, derken;
Yükseklerden, sürü sürü, çığlık çığlık.
Ağlar çekiliyor dalyanlarda;
Bir kadının suya değiyor ayakları;
İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı.
İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı;
Serin serin Kapalıçarşı;
Cıvıl cıvıl Mahmutpaşa;
Güvercin dolu avlular.
Çekiç sesleri geliyor doklardan,
Güzelim bahar rüzgârında ter kokuları;
İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı.
İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı;
Başımda eski alemlerin sarhoşluğu,
Loş kayıkhanelerin liman kokuları;
Bir yalının rüzgârıyla ürperiyorum;
Dinmiş lodosların uğultusu içinde
İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı.
İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı;
Bir yosma geçiyor kaldırımdan;
Küfürler, şarkılar, türküler, laf atmalar.
Bir şey düşüyor elinden yere;
Bir gül olmalı;
İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı.
İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı;
Bir kuş çırpınıyor eteklerinde;
Alnın sıcak mı, değil mi, biliyorum;
Dudakların ıslak mı, değil mi, biliyorum;
Beyaz bir ay doğuyor fıstıkların arkasından
Kalbinin atışlarını duyuyorum;
İstanbul'u dinliyorum.
Hikaye
Orhan Veli'nin en ünlü şiiri olan İstanbul'u Dinliyorum, 1947 yılında yazılmıştır. Şair, İstanbul'un seslerini, kokularını ve dokusunu altı kıtada resmetmiştir. Altı kıtanın her biri 'İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı' nakaratıyla başlar — son kıtada 'gözlerim kapalı' düşer, şair artık tam orada, sevgilisiyle birliktedir. Şiir duyularla ilerler: ilk kıtalarda işitme (rüzgâr, çıngırak, kuş), sonra dokunma ve koku, son kıtada sevgili — bütün İstanbul bir sevgiliye dönüşür.
Yorum
İstanbul'u Dinliyorum, şehir şiirlerinin zirvesidir. Her kıta bir duyuya seslenir ve okuyucu gözlerini kapatıp İstanbul'u gerçekten 'duyar'. Son kıtada şehir sevgiliye dönüşür — 'Kalbinin atışlarını duyuyorum' derken artık İstanbul ile sevgili aynı şeydir.